Se non tes moita experiencia niso, ler un paper científico pode chegar a sentirse como escalar o Everest sen experiencia previa. Quizais sexa unha grande exageración, si, pero entre a linguaxe técnica, as gráficas aparentemente indescribibles e as referencias que ocupan máis de medio documento, é moi fácil sentirse superado tras unhas cantas liñas de lectura. Incluso, se estás acostumado a facelo día tras día, lembrarás os teus primeiros contactos con eles e os momentos de estudo intenso que parecían eternos, relembrando o mesmo parágrafo unha e outra vez sen conseguir sacarlle un sentido claro.
Ao final, ler un paper non é coma ler unha novela ou un artigo dunha revista. Requírese paciencia, análise e unha boa dose de pensamento crítico. Pero non te preocupes, non precisas ser un experto para ir reunindo todas as habilidades: o único que require é práctica e unhas pautas sinxelas e eficaces para facer este proceso o máis levadeiro posible. A primeira vai da túa man, pero na segunda parte, podemos axudarche!
A GUÍA DEFINITIVA PARA LER UN PAPER
A Universidade de Harvard compartiu a súa web unha serie de recomendacións que ofrecen un método práctico e claro para abordar un paper. Así que, se aínda estás adentrándote nesta arte, pode que che resulten de certa utilidade!
Paso 1: Le criticamente (e cun ollo escéptico)
O máis importante á hora de ler un paper é aceptar que non é perfecto. Tal e como afirma a universidade, ás veces asumimos que os autores son infalibles e as revisións perfectas, pero o certo é que todos os traballos teñen unha serie de limitacións. Polo tanto, a túa tarefa non é só absorber a información, senón analizala cunha mente crítica.
Unha das propostas é que fagas preguntas mentres lees: “O problema que se intenta resolver é importante?”, “Empregaron métodos axeitados para resolvelo?”, “Atopas limitacións dentro das conclusións que formulan os autores?” Pero ten coidado, ler críticamente non significa ser negativo por natureza, senón cuestionar co obxectivo de comprender e mellorar. Ao fin e ao cabo, mesmo os mellores investigadores necesitan ser retados.
Paso 2: Le creativamente (pensa ao grande!)
Agora que xa analizamos todo cun ollo crítico, Harvard afirma que é o momento de poñer en marcha a nosa creatividade. É dicir, chegou a parte na que as túas preguntas deben seguir outro camiño. Cuestiónate agora cales son as ideas innovadoras que presenta o paper, como poderías aplicalas noutros contextos e, incluso, se cres que as conclusións dese paper poderían ampliarse ou mellorarse tendo en conta outras perspectivas ou enfoques.
Ao final, ler creativamente é sempre unha oportunidade para xerar novas preguntas e para buscar conexións que quizais os autores non imaxinaron. De feito, este é un paso clave e fundamental se planeas usar o paper como base para a túa propia investigación.
Paso 3: Toma notas e subliña
Chegamos ao consello número 3 e, quizais, un dos que xa estás a empregar por puro sentido lóxico: escribir. Un truco infalible para non perderte na lectura do teu paper é interactuar activamente con el. Por iso, toma un lapis ou un resaltador e subliña as ideas clave, anota as túas dúbidas ou comentarios nos márgenes e marca as seccións que queiras revisar máis adiante.
Desta forma, non só che resultará moito máis sinxelo concentrarte, senón que tamén che axudará a reler o artigo no futuro. Non sabías que moitos investigadores experimentados enchen as marxes dos papers con miles de notas? Se eles o fan… a que esperas ti?
Paso 4: Resume o paper nunha ou dúas frases
Para asegurarte de que non te perdiches nada e de que comprendiches a idea xeral do paper, cando remates a primeira lectura debes intentar responder: “De que trata este paper?” e “Que pregunta intenta responder e cal é a conclusión principal?” Se es capaz de condensar toda a idea nun par de frases, significa que captaches o esencial. Se non, volve atrás e repasa.
Se queres un exemplo, a Universidade de Harvard propón que un bo resumo podería ser algo así: “Este paper analiza o impacto do cambio climático nas migracións de aves en América do Norte e conclúe que as temperaturas extremas están a alterar os patróns de migración.”
Paso 5: Compárao con outros traballos
Por último, (pero non menos importante!), hai que ter en conta que un paper, por si só, non existe nun baleiro. Para valorar realmente a súa importancia, debes poñelo en contexto e ter en conta se presenta ideas novedosas ou só expande conceptos que xa existían, cales son os traballos previos que cita ou o impacto que pode chegar a ter no seu campo. Aquí comprobar o seu índice é de suma importancia!
Ten en conta que, se estás investigando un tema, este paso é crucial para identificar as tendencias e os debates actuais que teñen lugar na área. Ademais, axudarache a identificar ocos que poderían converterse en oportunidades para o teu propio traballo!
Entón xa sabes, a próxima vez que te enfrontes a un paper, lembra: non estás só, e con práctica, paciencia e curiosidade, podes converterte nun lector experto. Ánimo e a ler!